Bài phỏng vấn TS. BS Trần Hải Yến - Báo Mỹ Thuật 

1. Hiện nay, tỉ lệ người mắc cận thị ở VN khoảng bao nhiêu %? Tại sao số lượng người bị cận ngày càng gia tăng thưa bác sĩ?

Tỷ lệ tật khúc xạ: 10 - 15% ở học sinh nông thôn; 25 - 40% ở các thành phố. Nhìn gần, điều tiết nhiều trong thời gian dài, sử dụng mắt trong điều kiện thiếu sáng được xem là yếu tố nguy cơ phát triển cận thị. Hiện nay thời lượng sử dụng mắt để đọc sách, làm việc vi tính, sử dụng các thiết bị điện tử khác như tivi, chơi game... gia tăng, các hoạt động ngoài trời giảm, như vậy mắt phải điều tiết quá sức và là một trong những yếu tố làm tỷ lệ cận thị tăng hơn trước.

2. Ở Bệnh viện Mắt TP.HCM, hàng năm tiếp nhận khoảng bao nhiêu ca mổ mắt cận thị? Tỉ lệ thành công là bao nhiêu %?

Trên 6000 case, tỷ lệ thành công 99,7%

3. Tối ngày đeo kính là nỗi khổ của người bị cận. Nhiều người muốn giải thoát tình trạng “4 mắt” bằng cách đi mổ laser. Bác sĩ cho biết hiện nay có những phương pháp mổ chữa cận thị nào phổ biến nhất? Với từng phương pháp đó, ưu và nhược điểm là gì? (Bác sĩ cho em biết cụ thể từng phương pháp mổ mắt cận).

 

Cho tới thời điểm này, phẫu thuật khúc xạ bằng laser excimer vẫn là phương pháp phổ biến nhất để điều trị vĩnh viễn tật khúc xạ. Đây là phương pháp có tính an toàn, hiệu quả và chính xác cao. Tuy nhiên những trường hợp tật khúc xạ quá nặng cần thực hiện phẫu thuật khúc xạ nội nhãn. 

a. Phẫu thuật khúc xạ bằng Laser Excimer tác động lên giác mạc, phần vỏ trong suốt ở phần trước của mắt. Tia Laser bẻ gãy các liên kết phân tử, làm bay hơi nhu mô giác mạc theo một chương trình định sẵn tùy loại và mức độ tật khúc xạ. Bằng cách đó, hình dạng của giác mạc, công suất khúc xạ của nhãn cầu thay đổi và tật khúc xạ của bệnh nhân được điều chỉnh. Có hai loại phẫu thuật khúc xạ bằng Laser Excimer: Phẫu thuật LASIK và Laser bề mặt.

     - Phẫu thuật LASIK được dùng cho đa số bệnh nhân: Lớp vạt mỏng khoảng 120 micron ở ngoài cùng của giác mạc được tạo ra và lật lên. Laser chiếu trên bề mặt để làm giảm hoặc tăng độ cong giác mạc (chữa cận thị và viễn thị) hoặc làm đều giác mạc (chữa loạn thị). Sau khi chiếu Laser, vạt giác mạc được đậy lại, tự liền không cần khâu.

               + Ưu điểm: Mổ mắt cận với LASIK không đau, thị lực phục hồi sau 2-5 giờ, khúc xạ ổn định nhanh.

               + Nhược điểm: Mổ mắt cận với LASIK không điều trị được khi giác mạc quá mỏng hoặc khi tật khúc xạ quá cao. 

     - Phẫu thuật Laser bề mặt (EpiLASIK, PRK, LASEK): Lớp tế bào biểu mô trên cùng (khoảng 50-60 micron) được bóc bỏ và chiếu laser, lớp tế bào này được cơ thể tự tái tạo để phủ lại trên bề mặt trong vòng 3 – 5 ngày. 

    • Ưu điểm: Mổ mắt cận với Laser bề mặt áp dụng cho trường hợp giác mạc mỏng, độ cận trung bình và nhẹ. Không bị biến chứng vạt giác mạc. An toàn và phù hợp cho những người có đặc thù công việc hoặc phong cách sống dễ chấn thương (cảnh sát, quân nhân, võ sĩ...). 
    • Nhược điểm: Mổ mắt cận với Laser bề mặt kích thích và cộm xốn, chảy nước mắt trong 3-5 ngày khi lớp biểu mô chưa tái tạo. Thị lực chậm phục hồi hơn và khúc xạ dao động nhiều hơn so với LASIK. Cần tái khám, nhỏ thuốc đều đặn, đầy đủ và theo đúng chỉ dẫn để kiểm soát tính trong suốt của giác mạc.

b. Phẫu thuật khúc xạ nội nhãn được sử dụng cho các trường hợp tật khúc xạ quá nặng, nhiều trường hợp phải phối hợp với phẫu thuật cận thị Laser Excimer. Để điều trị những trường hợp này bác sĩ sẽ đặt bổ sung một thấu kính vào bên trong mắt hoặc thay thế thủy tinh thể tự nhiên bằng một thấu kính nhân tạo.

     - Ưu điểm: Điều trị được độ nặng.

     - Nhược điểm: Can thiệp nội nhãn, tính chính xác thấp hơn phẫu thuật laser.

 4. Hiện nay, ở Việt Nam, phương pháp mổ mắt cận nào được dùng phổ biến nhất? Hiệu quả ra sao?

Cho tới thời điểm này, phẫu thuật khúc xạ bằng laser excimer vẫn là phương pháp phẫu thuật cận thị và tật khúc xạ phổ biến nhất để điều trị vĩnh viễn tật khúc xạ. Đây là phương pháp có tính an toàn, hiệu quả và chính xác cao.

5. Những trường hợp nào được mổ cận và những trường hợp nào thì chống chỉ định?

+  Điều kiện phẫu thuật mổ mắt cận thị

     - Tuổi trên 18.

     - Khúc xạ ổn định từ 6 tháng trở lên.

+ Chống chỉ định với phẫu thuật mổ mắt cận thị

     - Bị các bệnh viêm cấp và mạn tính khác tại mắt

     - Đang mang thai và cho con bú

     - Bệnh tự miễn: lupus, hội chứng Sjogren, viêm khớp dạng thấp...

     - Suy giảm miễn dịch

6. Trước khi mổ cận thị, cần chú ý những gì?

     - Ngưng đeo kính tiếp xúc

     - Vệ sinh bờ mi sạch sẽ theo chỉ dẫn của bác sĩ

7. Về mổ cận thị, người bệnh thường mắc phải những suy nghĩ sai lầm gì?

     - Kiêng cữ quá kỹ lưỡng:

VD: không ra ngoài trong 1-2 tháng, không đọc sách, không xem tivi, không ăn thịt bò, thịt gà, tôm cua v.v... Những điều này không cần thiết, có thể ăn mọi thứ, trừ những thực phẩm bị dị ứng. Có thể đọc sách, xem tivi làm việc với máy tính ngay sau ngày mổ, nhưng cần nghỉ xem kẽ mỗi 30-40 phút.

     - Không cần đi tái khám vì thị lực quá tốt.

Sai. Dù thị lực 10/10 hoặc hơn, về mặt giải phẫu mắt vẫn có những đặc điểm của mắt cận thị, cần đi kiểm tra đáy mắt định kỳ để phát hiện các tổn thương do cận thị gây ra và điều trị phòng ngừa các biến chứng của cận thị nếu cần. 

     - Mổ cận thị rồi sau này sẽ không bị các bệnh mắt khác.

Sai. Phẫu thuật khúc xạ chỉ can thiệp lên tính chất quang học của nhãn cầu, không ngăn ngừa được các bệnh lý khác của mắt.

8. Những biến chứng, tai biến có thể gặp phải khi mổ laser?

     - Biến chứng vạt là phổ biến nhất với tỷ lệ 0,3%. Nếu xảy ra, phải hoãn phẫu thuật, thực hiện lại sau 3-6 tháng.

     - Biến chứng nhiễm trùng xảy ra với tỷ lệ 1:5000 trường hợp. Nếu không chữa trị kịp thời, hệ miễn dịch suy yếu, không đáp ứng thuốc có thể dẫn đến giảm thị lực trầm trọng hoặc mất thị lực.

9. Sau khi mổ, có dễ bị cận lại không?

Tỷ lệ này khác nhau tùy độ cận. Nếu cần nhẹ, dưới 3 điốp, khoảng 1-2%, cận trên 10 điốp, khoảng 10 %. Tuy nhiên độ tái cận thường thấp, nếu giác mạc tồn dư đủ dày có thể chiếu Laser bổ sung lần 2.

10. Nghe nói, bấm huyệt có thể chữa được cận thị. Điều này có đúng không?

Cho tới nay chưa có tài liệu y khoa hoặc nghiên cứu nào cho thấy bấm huyệt có thể chữa được cận thị.

11. Người trên 40 tuổi có nên mổ cận không thưa bác sĩ?

Người trên 40 tuổi có thể điều trị cận thị đơn thuần và đeo kính đọc sách sau phẫu thuật hoặc điều trị phối hợp lão thị.

12. Cận nhẹ 1-2 diop có nên mổ laser không? Vì sao?

Vì tính an toàn cao, cận nhẹ vẫn có thể phẫu thuật nếu bệnh nhân có nhu cầu, đặc biệt là những ngành nghề cần thị lực tốt như phi công, lái xe.

13. Nếu mổ mắt cận lần đầu, không hết cận thì việc mổ lại lần hai có nguy hiểm không?

Phẫu thuật lần thứ 2, không có bước tạo vạt giác mạc, do vậy sẽ không bị biến chứng vạt. Tuy nhiên, đây vẫn là một cuộc phẫu thuật, nên bệnh nhân cần tuân thủ đầy đủ các chỉ dẫn của nhân viên y tế.

TS. BS. Trần Hải Yến

Phó Giám Đốc

Bệnh viện Mắt TP HCM

 

Chia sẻ:
Tag:

Có thể bạn quan tâm

Bình luận